เลิกทำแบบนี้ด่วน! พฤติกรรมชาร์จแบตผิดๆ

สมาร์ทโฟนกลายเป็นอวัยวะที่ 33 ของคนไทยไปแล้ว แต่เชื่อว่าหลายคนยังสงสัยเรื่องการดูแลแบตเตอรี่ โดยเฉพาะเรื่อง "ชาร์จข้ามคืนได้ไหม?" หรือ "ทำยังไงให้แบตไม่เสื่อมไว?"

แบตเตอรี่มือถือทำงานยังไง?
แบตเตอรี่ในสมาร์ทโฟนยุคนี้เป็นแบบ ลิเธียมไอออน (Lithium-ion) ทำงานโดยการถ่ายเทประจุไปมาระหว่างขั้ว ทุกครั้งที่มีการชาร์จและคายประจุ ตัวแบตจะเกิดความเครียดและค่อยๆ เสื่อมตามธรรมชาติ

ลองนึกภาพแบตเตอรี่เหมือน "ฟองน้ำ"

-ช่วงที่ฟองน้ำแห้ง การเทน้ำใส่จะทำได้เร็วและซับน้ำได้ดี

-แต่พอฟองน้ำเริ่มอุ้มน้ำจนเกือบเต็ม การจะอัดน้ำหยดสุดท้ายลงไปต้องใช้แรงดันสูง ทำให้เกิดน้ำล้น

-ความกดดันตรงนี้แหละที่เปรียบเหมือนการชาร์จแบตจนเต็ม 100% มันสร้างความเค้นให้แบตเตอรี่และทำให้เสื่อมเร็วขึ้น

กฎ 20/80 ทริกเซฟแบตเตอรี่ที่สายไอทีแนะนำ
งานวิจัยระบุว่าการยืดอายุแบตลิเธียมไอออนขึ้นอยู่กับระดับการใช้งาน (Depth of Discharge)

เริ่มชาร์จเมื่อเหลือ 20%: ให้คิดว่า 20% คือระดับ 0% อย่าปล่อยให้เครื่องดับหรือแบตเกลี้ยงถังบ่อยๆ

ถอดสายชาร์จที่ 80%: การใช้งานช่วง 20%-80% จะสร้างความเครียดให้แบตเตอรี่น้อยที่สุด ช่วยถนอมการใช้งานได้ยาวนานขึ้น

เคลียร์ชัด! 4 เรื่องเข้าใจผิดเกี่ยวกับการชาร์จมือถือ

1. ชาร์จทิ้งไว้ทั้งคืน อันตรายจริงไหม?
สมาร์ทโฟนรุ่นใหม่ ทั้ง iOS (มีฟีเจอร์ Optimized Battery Charging ตั้งแต่ iOS 13) และ Android มีระบบตัดไฟอัตโนมัติเมื่อชาร์จถึง 80%-100%

ข้อควรระวังในไทย: สิ่งที่ต้องระวังจริงๆ ไม่ใช่เรื่องไฟเกิน แต่คือ "ความร้อน" โดยเฉพาะอากาศเมืองไทยที่ร้อนอยู่แล้ว

-ไม่ควรวางมือถือชาร์จไว้บนที่นอน ใต้หมอน หรือใกล้สิ่งของที่ติดไฟง่าย

-ควรถอดเคสมือถือออกขณะชาร์จข้ามคืน เพื่อช่วยระบายความร้อน

2. เปิดโหมดเครื่องบิน (Airplane Mode) ช่วยให้ชาร์จไวขึ้นจริงไหม?
การเปิดโหมดเครื่องบินจะปิดการทำงานของ Wi-Fi, GPS และ Bluetooth ทำให้เครื่องทำงานน้อยลง จึงชาร์จไวขึ้นได้จริง แต่ในความเป็นจริง ช่วยประหยัดเวลาได้ต่างกันเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ไม่ได้เร็วขึ้นแบบก้าวกระโดด

3. ชาร์จมือถือผ่านคอมพิวเตอร์ ทำให้แบตพัง?
ไม่จริง การชาร์จผ่านพอร์ต USB ของโน้ตบุ๊กหรือคอมพิวเตอร์จ่ายแรงดันไฟต่ำกว่าหัวชาร์จบ้าน การจ่ายไฟแบบช้าๆ นี้กลับช่วยลดความร้อน และลดความเครียดของแบตเตอรี่ได้ดีกว่าด้วยซ้ำ

4. ใช้สายชาร์จราคาถูก ยี่ห้ออะไรก็เหมือนกัน?
อันตรายมาก สายชาร์จหรือหัวชาร์จไร้ยี่ห้อราคาไม่กี่สิบบาทตามท้องตลาด มักไม่มีระบบควบคุมแรงดันไฟและไม่ได้มาตรฐาน มอก. ของไทย การใช้หัวชาร์จไม่ได้มาตรฐานอาจทำให้จ่ายกระแสไฟไม่คงที่ เสี่ยงทำให้แบตเตอรี่ลัดวงจร หรือกระแสไฟกระชากจนเมนบอร์ดพังได้ แนะนำให้ใช้ของแท้หรือแบรนด์ที่ได้มาตรฐานรับรองจะปลอดภัยที่สุด