วิธีเช็กแอปฯ แอบตามพิกัดคุณ! จัดการด่วนก่อนข้อมูลรั่ว

เคยสงสัยไหมว่าทำไมแอปฯ พยากรณ์อากาศหรือแอปฯ จิปาถะ ถึงอยากได้พิกัดเราตลอดเวลา? บางแอปฯ ไม่ได้แค่ต้องการรู้ว่าเราอยู่ที่ไหน แต่มี SDK (ซอฟต์แวร์เสริม) แอบแฝงที่คอยส่งพิกัดเราไปขายให้โบรกเกอร์ข้อมูลแบบเงียบๆ แม้เราไม่ได้เปิดแอปฯ นั้นใช้งานอยู่ก็ตาม

ไม่ต้องกังวลไป! มาจัดการปิดช่องโหว่นี้กันด้วยตัวเองง่ายๆ ดังนี้เลย

วิธีตรวจสอบและปิดสิทธิ์แอปฯ ที่แอบตามพิกัด
ถ้าอยากรู้ว่าแอปฯ ไหนกำลังเข้าถึงตำแหน่งเราเกินความจำเป็น ให้เข้าไปเช็กตามขั้นตอนนี้:

สำหรับ iOS (เวอร์ชัน 16 ขึ้นไป):

ไปที่ การตั้งค่า (Settings)

เลือก ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย (Privacy & Security)

เลือก บริการหาตำแหน่งที่ตั้ง (Location Services)

ไล่ดูรายชื่อแอปฯ ถ้าเจอตัวไหนขึ้นว่า "เสมอ" (Always) ให้แตะเข้าไปแล้วเปลี่ยนเป็น "ขณะใช้แอป" (While Using) หรือ "ไม่เลย" (Never) ทันทีถ้าไม่จำเป็น

สำหรับ Android (เวอร์ชัน 12 ขึ้นไป):

ไปที่ การตั้งค่า (Settings)

เลือก ตำแหน่งที่ตั้ง (Location)

เลือก การอนุญาตตำแหน่งของแอป (App Location Permissions)

ดูหมวด "อนุญาตตลอดเวลา" (Allowed all the time) หากเจอแอปฯ แปลกๆ ที่ไม่ควรต้องรู้พิกัดตลอดเวลา ให้กดเข้าไปแล้วเปลี่ยนสิทธิ์เป็น "อนุญาตเฉพาะขณะใช้แอป" หรือ "ไม่อนุญาต"

เทคนิคคัดกรอง: สังเกตยังไงว่าแอปไหน "น่าสงสัย"?
แอปฯ ที่ไม่สมเหตุสมผล: เช่น แอปฯ ไฟฉาย, แอปฯ รวมคูปอง, หรือแอปฯ อ่านข่าว ที่ขอสิทธิ์เข้าถึงตำแหน่ง "เสมอ" นี่คือสัญญาณเตือนภัยชัดเจน

สังเกตแบตเตอรี่และดาต้า: ลองดูในเมนูการตั้งค่าแบตเตอรี่ ถ้าแอปฯ ไหนไม่ได้เปิดใช้แต่กลับกินแบตฯ หรือกินเน็ตเยอะผิดปกติ มีความเป็นไปได้สูงว่ามันกำลังส่งข้อมูลพิกัดเราอยู่เบื้องหลัง

แอปฯ ที่ใช้ไม่บ่อย: แอปฯ ไหนที่นานๆ เปิดที ให้เลือกตั้งค่าเป็น "ถามครั้งถัดไป" (Ask Next Time) หรือ "อนุญาตครั้งเดียว" เพื่อปิดโอกาสการตามพิกัดในระยะยาว

แอปไหนบ้างที่ควรปล่อยให้ตามพิกัดได้?
ไม่ใช่ทุกแอปที่ร้าย แอปฯ ประเภทนี้จำเป็นต้องใช้ตำแหน่งเพื่อการทำงานที่ถูกต้อง:

แอปฯ นำทาง: เช่น Google Maps

แอปฯ ช่วยเหลือฉุกเฉิน: ที่แชร์พิกัดให้คนใกล้ชิดในยามจำเป็น

บริการค้นหาอุปกรณ์หาย: เช่น Find My iPhone หรือ Find My Device

ถ้าแอปฯ ไหนทำงานได้ปกติแม้จะตั้งค่าเป็น "ขณะใช้แอป" แล้ว ก็แสดงว่าการตั้งค่าให้ "เสมอ" ตั้งแต่แรกนั้นไม่จำเป็น และควรปิดทิ้งซะ

สรุปสั้นๆ: ถ้าสงสัยว่าแอปฯ นั้นเกินความจำเป็น ให้กดปิดสิทธิ์ทันที เพราะเมื่อคุณปิดการเข้าถึง ระบบปฏิบัติการจะตัดวงจรการส่งข้อมูลทันที ไม่ว่าบริษัทเบื้องหลังจะอยากได้ข้อมูลแค่ไหนก็ตาม!

ข้อมูลอ้างอิงจากกรณีการบังคับใช้กฎหมายของ FTC สหรัฐฯ ต่อบริษัท X-Mode Social ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการควบคุมที่ตัวเครื่องมือถือคือเกราะป้องกันข้อมูลส่วนตัวที่ดีที่สุด