Gems กำลังจะหายไป เตรียมรับมือระบบใหม่ใน Gemini

Google กับการเปลี่ยนชื่อโปรดักต์เป็นของคู่กันจริงๆ ชอบทำระบบออกมาซ้ำๆ แล้วตั้งชื่อให้คนสับสน เล่นเอาผู้ใช้งานปวดหัวกันเป็นประจำ ตั้งแต่ยุค Talk, Hangouts, Allo, Duo, Meet มาจนถึง Chat แล้วล่าสุดตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายนนี้ พฤติกรรมเดิมๆ นี้จะกลับมาสร้างความบันเทิงให้ชีวิตคุณอีกครั้ง

กูเกิลเตรียมบังคับย้ายข้อมูล Gems บนบัญชี Google ทั่วไปไปเป็นฟอร์แมตใหม่ที่เรียกว่า Skills ส่วนบัญชีทำงานและบัญชีการศึกษาจะเริ่มเปลี่ยนตามมาในปี 2027

ขณะเดียวกัน กูเกิลก็แอบย้าย Spark ซึ่งเป็นตัวช่วยทำงานเบื้องหลัง เข้ามาอยู่ในช่องแชตหลัก แล้วเปลี่ยนชื่อเป็น "Task" วางคู่กับ Scheduled Actions ที่เป็นระบบตั้งเวลาทำงาน ซึ่งมีมาตั้งแต่ปี 2025 บอกเลยว่าแค่เห็นชื่อก็เดายากแล้วว่าอันไหนทำอะไรได้บ้าง

มาดูกันชัดๆ ว่าแต่ละฟีเจอร์ทำอะไรได้บ้าง และต้องเตรียมตัวจัดการงานที่เซฟไว้ยังไง ก่อนที่หน้าตาแบบเดิมจะหายไป

Gems กำลังจะกลายเป็น Skills และย้ายมาอยู่ในช่องแชตหลัก
ตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน กูเกิลจะเริ่มแปลง Gems บนบัญชีส่วนตัวให้กลายเป็น Skills โดยอัตโนมัติ ซึ่งคุณยังใช้งาน Gems ได้เรื่อยๆ จนกว่าจะถูกเปลี่ยน หลังจากนั้น Gems แบบเดิมจะหายไปทันที

จากเดิมที่ Gems เป็นบอทแยกส่วน ต้องกดเลือกจากแท็บข้างๆ เพื่อเปิดหน้าต่างคุยแยก แต่ Skills จะดึงคำสั่งที่คุณตั้งไว้มาอยู่ในหน้าแชตหลักเลย เวลาจะใช้แค่พิมพ์เครื่องหมาย slash / ในช่องพิมพ์ข้อความ แล้วเลือก Skill ที่ต้องการ หรือถ้า Gemini มองว่าคำสั่งไหนเหมาะกับงานนั้น มันก็จะดึง Skill มาปรับใช้ให้เองอัตโนมัติ

จุดเด่นสำคัญของ Skills คือการเอามาใช้งานร่วมกันได้หลายอันในแชตเดียว เช่น ตั้ง Skill หนึ่งให้คุมมู้ดโทนการเขียน และใช้อีก Skill คุมบรีฟแบรนด์ไปพร้อมกันได้เลย โดยไม่ต้องคอยก๊อปปี้ข้อความโยนข้ามไปข้ามมาระหว่างบอทอีกต่อไป

ข้อเสียตอนนี้คือพวกเครื่องมือสร้างสรรค์อย่าง Canvas, Deep Research, Guided Learning รวมถึงตัวสร้างวิดีโอและเพลง ยังไม่รองรับการทำงานร่วมกับ Skills แถมยังแชร์ Skills ให้คนอื่น หรือแนบไฟล์จาก Google Drive ไม่ได้ แต่กูเกิลสัญญาว่ากำลังทำระบบตามมาทีหลัง ใครที่ตั้ง Gems โดยพึ่งพาฟีเจอร์เหล่านี้อยู่ แนะนำให้เข้าไปทดสอบระบบก่อนวันที่ 17 พฤศจิกายน

Scheduled Actions: สั่งงานล่วงหน้าเหมือนตั้งนาฬิกาปลุก
Scheduled Actions คือการเขียนคำสั่งไว้ แล้วกำหนดเวลาให้ Gemini รันงานล่วงหน้าในเบื้องหลัง เพื่อเตรียมผลลัพธ์ไว้ให้คุณ สามารถตั้งรันพร้อมกันได้สูงสุด 10 งาน

บนเว็บจะเด้งเป็นแชตที่ยังไม่ได้อ่าน ส่วนบนมือถือจะขึ้น Push Notification (แจ้งเตือนหน้าจอตามที่คุณตั้งค่าไว้) โดยไม่ต้องสมัครแพ็กเกจ Google AI แบบเสียเงินก็ใช้ได้ เพราะกูเกิลกำลังทยอยปล่อยให้บัญชีฟรีใช้งานได้แล้ว (ต้องเปิด Keep Activity ไว้ด้วย)

ข้อควรระวังคือ Gemini จะเตรียมข้อมูลล่วงหน้าประมาณ 1 ชั่วโมงก่อนถึงเวลาส่งจริง จึงเหมาะกับงานที่ไม่ต้องการข้อมูลเรียลไทม์วินาทีต่อวินาที เช่น บรีฟสรุปตารางงานตอนเช้า สรุปอีเมล เช็กลิสต์งาน หรือคำแนะนำการแต่งกายตามสภาพอากาศประจำวัน

ส่วนข้อจำกัดเรื่องสถานที่ ตัวระบบจะยึดพิกัดตำแหน่งของคุณตอนกดตั้งค่า เช่น ถ้าตั้งค่าเช็กสภาพอากาศไว้ที่กรุงเทพฯ ต่อให้คุณเดินทางไปเที่ยวเชียงใหม่หรือต่างจังหวัด มันก็ยังส่งรายงานสภาพอากาศของกรุงเทพฯ มาให้อยู่ดี จนกว่าจะเข้าไปกดแก้ไขสถานที่ใหม่

Spark: ตัวช่วยทำงานต่อเนื่องแม้ออฟไลน์
กูเกิลเริ่มทยอยปรับโฉมใหม่ โดยย้าย Spark มาไว้ในช่องปุ่มสลับ "Chat และ Task" ข้างๆ ช่องพิมพ์ข้อความ และเปลี่ยนชื่อหน้าตั้งค่าเป็น Task settings (แม้หน้าช่วยเหลือของกูเกิลจะยังเรียกว่า Spark อยู่ก็ตาม)

หน้าที่หลักของมันคือการเป็นตัวช่วยทำงานในเบื้องหลังแบบ Always-on รันระบบบน Google Cloud ทำให้มันทำงานต่อได้เรื่อยๆ แม้จะปิดคอมหรือล็อคหน้าจอมือถือไปแล้ว

แค่มอบหมายเป้าหมายใหญ่ๆ ให้ เช่น ให้ช่วยหาข้อมูลคู่แข่งจากทั่วทั้งเว็บ ตัวระบบจะค่อยๆ ทำตามทีละสเต็ปเอง โดยมีระบบความปลอดภัยคอยถามการยืนยันจากคุณก่อนที่จะส่งข้อความ ปรับแก้ไขข้อมูล สั่งซื้อของ หรือกดส่งฟอร์มบนเว็บ รวมถึงจะส่งไม้ต่อให้คุณกดเองเมื่อเจอหน้าเว็บที่ต้องใส่รหัสผ่านหรือข้อมูลการชำระเงิน

ฟีเจอร์นี้ตั้งรันพร้อมกันได้สูงสุด 15 งาน โดยผู้ใช้ต้องสมัครแพ็กเกจ Google AI Pro หรือ Ultra และเปิด Keep Activity ไว้ด้วย

ความต่างระหว่าง Scheduled Action กับ Spark
ทั้งสองฟีเจอร์ตั้งเวลาทำงานได้เหมือนกัน จนทำให้คนสับสนบ่อยๆ แต่ความสามารถจริงต่างกันชัดเจน

Scheduled Action จะเน้นรันงานตามเวลาที่กำหนดไว้เป๊ะๆ เช่น สั่งให้สรุปข่าวหรือตารางงานส่งมาให้ทุก 8 โมงเช้า

ในขณะที่ Spark (Task) จะเป็นการรันงานตามเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง (Event-driven) และทำงานข้ามแอปได้ เช่น ตั้งให้เฝ้าติดตามราคาตั๋วเครื่องบินไปญี่ปุ่น แล้วเตือนเมื่อราคาลดลงมาอยู่ในงบ หรือสั่งให้ช่วยคัดกรองอีเมลเพื่อยกเลิกการรับข่าวสารอัตโนมัติ

สิ่งที่ต้องรีบทำก่อนอินเทอร์เฟซเก่าจะหายไป
ถ้าอยากได้คำสั่งที่ทำตามระบบเดิมเป๊ะๆ ให้ใช้ Skills ซึ่งใช้งานได้ฟรี หรือถ้าอยากได้สรุปข้อมูลมารอไว้ทุกเช้า ให้ใช้ Scheduled Actions โดยไม่ต้องเสียเงินสมัครรายเดือน แต่ถ้าอยากได้ระบบช่วยเช็กข้อมูลตามเหตุการณ์และทำงานข้ามแอปได้ อันนี้ต้องใช้ Spark / Task ที่เป็นแพ็กเกจเสียเงิน

ข้อแนะนำสำคัญสำหรับผู้ใช้อย่าลืมเข้าไปสำรองข้อมูล Gems ของตัวเองก่อนวันที่ 17 พฤศจิกายนนี้ โดยก๊อปปี้คำสั่ง (Prompts) ทั้งหมดเก็บไว้ในไฟล์ Markdown หรือโน้ตส่วนตัว พร้อมดาวน์โหลดไฟล์ความรู้ (Knowledge files) ต่างๆ เก็บลงเครื่องไว้ เพราะในอนาคต Google อาจจะเปลี่ยนชื่อ รวม หรือยกเลิกฟีเจอร์เหล่านี้อีกเมื่อไหร่ก็ได้ การเซฟคำสั่งเก็บไว้กับตัวปลอดภัยที่สุด