ของฟรีมีจริงดิ? เจาะลึก DeepSeek ทำไมคนแห่ใช้กันทั่วโลก

ตอนนี้ DeepSeek สตาร์ตอัป AI จากจีนกำลังมาแรงมากในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา เรียกว่าเป็นคู่แข่งตัวตึงที่ทำเอาเจ้าตลาดอย่าง ChatGPT ต้องหันมามอง ซึ่งกระแสนี้อาจช่วยลดช่องว่างทางเทคโนโลยีระหว่างประเทศรวยกับจนได้ด้วย

จากรายงานล่าสุดของ Microsoft ช่วงท้ายปีที่ผ่านมา คนทั่วโลกหันมาใช้ AI เพิ่มขึ้นเป็น 16.3% แต่ประเด็นที่น่าห่วงคือ ประเทศร่ำรวยมีการใช้งาน AI เติบโตเร็วกว่าประเทศกำลังพัฒนาเกือบ 2 เท่า กลายเป็นว่าช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัลแทนที่จะแคบลง กลับยิ่งถ่างกว้างขึ้นไปอีก โดยประเทศที่ไฮเทคสุดๆ และใช้ AI กันฉ่ำๆ ก็หนีไม่พ้น UAE, สิงคโปร์, ฝรั่งเศส, สเปน และเกาหลีใต้

ทำไม DeepSeek ถึงปัง? จุดขายหลักคือ "ฟรี" และเป็น "Open Source" ที่เพิ่งปล่อยโมเดล R1 ออกมาเมื่อต้นปี 2025 เคลมว่ารันระบบด้วยต้นทุนที่ถูกกว่าของ OpenAI เยอะมาก ทำเอาวงการเทคฯ ทั่วโลกอึ้งว่าจีนตามทันไวเวอร์ แถมยังเก่งเรื่องงานคำนวณเลขและเขียนโค้ดสุดๆ นักพัฒนาทั่วโลกเลยเอาไปต่อยอดกันเพลินเพราะมันฟรีนี่แหละ

แต่ช้าก่อน... มีข้อสังเกตนะ แม้จะเก่งแค่ไหน แต่ DeepSeek ก็มีสไตล์เฉพาะตัว โดยเฉพาะถ้าถามเรื่องการเมือง คำตอบที่ได้จะอิงตามกฎระเบียบอินเทอร์เน็ตของจีน ซึ่งต่างจากค่ายอเมริกาชัดเจน ใครจะใช้ทำงานด้านนี้ต้องดูดีๆ

โลกสองใบของ AI ฝั่งประเทศพัฒนาแล้วอย่าง อเมริกา เยอรมนี หรือออสเตรเลีย ค่อนข้างระแวงเรื่องความปลอดภัย Microsoft ถึงขั้นห้ามพนักงานใช้ แต่ตัดภาพไปที่ จีน รัสเซีย อิหร่าน คิวบา และเบลารุส ยอดใช้งาน DeepSeek พุ่งกระฉูด ส่วนหนึ่งเพราะประเทศเหล่านี้เข้าถึงแอปฝั่งอเมริกาได้จำกัด แถมมือถือแบรนด์จีนอย่าง Huawei ก็มักจะมีติดเครื่องมาให้เลย

ตัวเลขที่น่าสนใจคือ DeepSeek ครองตลาดจีนไปแล้ว 89% เบลารุส 56% คิวบา 49% รวมถึงเริ่มเจาะตลาดแอฟริกาได้แล้วด้วย กลายเป็นว่า Open-source AI ตัวนี้กำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการขยายอิทธิพลของจีนในพื้นที่ที่แพลตฟอร์มตะวันตกเข้าไม่ถึงนั่นเอง